Tevkifat Nedir?

Tevkifat Nedir?

Tevkifat, bir ödemeyi yapan kişinin, karşı tarafa ödeyeceği tutarın içindeki vergiyi kesip doğrudan vergi dairesine yatırmasıdır. Günlük dilde "stopaj" ya da "kesinti" olarak da bilinir. Vergiyi ödemeyi yapan taraf beyan edip ödediği için ona "vergi sorumlusu" denir.

Devlet bu yöntemle vergiyi kaynağında, yani ödeme anında tahsil eder. Böylece vergi kaybı riski azalır ve vergi daha hızlı toplanır.

Tevkifat Türleri

Uygulamada iki ana tevkifat türü vardır:

• Gelir ve kurumlar vergisi tevkifatı (stopaj): İş yeri kirası, serbest meslek ödemeleri, ücretler ve kâr payı gibi ödemelerde, ödemeyi yapan vergiyi keserek beyan eder.
• KDV tevkifatı: Belirli mal ve hizmet alımlarında, faturadaki KDV'nin bir kısmını ya da tamamını alıcı kendisi beyan edip öder. Kısmi ve tam tevkifat olarak ikiye ayrılır.

Stopaj Nasıl Uygulanır?

Bir işletme, gerçek kişiden iş yeri kiraladığında kira bedeli üzerinden stopaj keser ve kalan tutarı ev sahibine öder. Kesilen tutar muhtasar beyanname ile vergi dairesine bildirilip ödenir. Serbest meslek erbabına yapılan ödemelerde de benzer şekilde stopaj uygulanır.

Stopaj, geliri elde eden kişi için çoğu durumda nihai vergi değildir; yıllık beyanname veriliyorsa kesilen vergi hesaplanan vergiden mahsup edilir.

KDV Tevkifatı Nasıl Hesaplanır?

KDV tevkifatında satıcı faturayı düzenler, ancak hesaplanan KDV'nin tevkifata tabi kısmını alıcı öder. Örneğin genel orana tabi bir hizmette bedel 10.000 TL, KDV 2.000 TL ve tevkifat oranı 5/10 ise:

• Alıcı, KDV'nin 1.000 TL'lik kısmını 2 No.lu KDV beyannamesiyle kendisi öder.
• Satıcıya hizmet bedeli ile kalan 1.000 TL KDV ödenir.

Tevkifat oranları iş türüne göre değişir. Hızlı hesap için KDV hesaplama aracımızı kullanabilir, ayrıntılar için tevkifatlı fatura yazımıza bakabilirsiniz.

Kimler Tevkifat Yapmak Zorundadır?

Stopajda; şirketler, ticari kazancı bilanço ya da işletme esasına göre tespit edilen işletmeler, serbest meslek erbabı ve kamu kurumları gibi kanunda sayılan ödeyiciler tevkifat yapar. KDV tevkifatında ise kanunda belirlenen alıcılar, belirli iş türlerinde ve belirli tutarın üzerindeki alımlarda tevkifat uygular.

Hangi işlemin tevkifata tabi olduğu, alıcının ve satıcının durumuna göre değişebilir. Bu nedenle fatura düzenlemeden ya da ödeme yapmadan önce kontrol etmek gerekir.

Tevkifatta Sık Yapılan Hatalar

• Tevkifata tabi bir işlemde tevkifatsız fatura düzenlemek.
• İş türüne uymayan tevkifat oranı uygulamak.
• Kesilen vergiyi beyannameye eksik ya da geç yansıtmak.
• Kira ödemelerinde stopajı unutup tutarın tamamını ev sahibine ödemek.

Bu hatalar vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarına yol açabilir. Düzenli muhasebe takibi bu riskleri baştan önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Tevkifat ile stopaj aynı şey mi?

Uygulamada aynı anlamda kullanılır. Her ikisi de vergiyi ödeme anında kesip vergi dairesine yatırmayı ifade eder. "KDV tevkifatı" ise KDV'ye özgü bir uygulamadır.

Tevkifatlı faturayı kim düzenler?

Faturayı satıcı düzenler; tevkifat tutarını faturada gösterir. Tevkifata tabi KDV'yi alıcı beyan edip öder.

Kesilen stopaj geri alınabilir mi?

Yıllık beyanname veriliyorsa, yıl içinde kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsup edilemeyen kısım için iade yolları vardır.

Tevkifat Süreçlerinizi Birlikte Yönetelim

Tevkifat, hem fatura düzenlerken hem ödeme yaparken dikkat gerektirir. Türkiye'nin her ilinden uzaktan ya da yerinde çalışıyoruz. Beyanname ve fatura süreçleriniz için muhasebe ve mali müşavirlik hizmetimizi inceleyebilir ya da bize ulaşabilirsiniz.